Öğrenmenin temeli olan “okuma” sadece faydalı
bir zaman geçirme yolu değil, bilginin hızla gelişip değiştiği çağımızda dünya
insanı olmanın bir gereğidir. “Çağdaş olmanın ölçütlerinden biridir okumak.
Çağdaş ve yaratıcı bir düşünceye sahip, üretken, eleştiren, yapıcı, özgün bir
düşünceye sahip bireylerden oluşan bir toplum olmak istiyorsak bireylere okuma
bilincini aşılamak zorundayız.” [1]
İnsan, düşünme özelliği sayesinde evrendeki diğer canlılardan farklı bir
yere sahiptir. Karşılaştığı sorunlara çözüm arayan, olayların nedenlerini
sorgulayan insan dinamik bir yapı sergiler. Hayat ve olaylar karşısında pasif
değil aktif bir rol üstlenir. İşte bu rolün gerçekleştirilmesinde bilinçli bir
okur olmanın etkisi büyüktür. Bireye bu alışkanlığın kazandırılmasında okul ön
plana çıkmaktadır. Okullarda yapılacak olan doğru ve etkili yönlendirmelerle bu
yönde yapılacak uygulamalarla bireye eleştirel düşünme becerisi kazandırılır. “
Eğitim işi, insan gereksinimlerinin çokluğu ve çeşitliliğine bağlı olarak gün
geçtikçe zorlaşmakta, kazanılan her yeni beceri hemen arkasından kazanılması
beklenen bir ya da birkaç yeni beceriyi öğrenmeyi gerektirmektedir. Günümüz
eğitim kurumlarının önemi, eğitimin yaşam boyunca devam etmesiyle birlikte
artmaya başlamıştır. Öte yandan çağdaş dünyanın gereksinimleri günümüz
bireylerinin düşünme becerilerine sahip olmalarını bir zorunluluk haline
getirmiştir. Öğretimde bilgi alıp verme yerine, düşünmeyi öğrenme önem
kazanmaktadır. Bu yüzden modern okullarda düşünen, eleştiren, üreten, bilgiye
ulaşma yollarını bile bireyler yetiştirilmeye çalışılmakta, öğrencilere düşünme
becerilerini kazandırmaya yönelik eğitim programları hazırlanmaktadır.” [2]
Yıl boyunca iki farklı disiplinden iki
farlı kitap ile yola çıkarak pek çok etkinlik gerçekleştirilen A BOOK STEM+ART projesi kapsamındaki çalışmalar; okuma,
anlama, yaratıcı yazarlık, sorumluluk, işbirliği, liderlik, eleştirel düşünce,
empati gibi becerilerin kazandırılmasını sağlamanın yanında öğrencilere
bilimsel,eleştirel düşünme,akademik araştırma yapma,dünya ve çevreyle ilgili
düşünme,öğrendiklerinden yola çıkarak ürün ortaya koyma,duyarlı ve bilinçli
olma,sivil toplum ve gönüllük konuları noktasında katkı sunmaktadır.Tüm bu
çalışmaları disiplinler arası, 5 E eğitim modeli ve senaryo teknikleri
kullanılarak karma okul takımları ile iş birlikli olarak gerçekleştirmenin yanı
sıra öğrenciler, bireysel çalışmalara da yönlendirilmektedir.
A BOOK STEM+ART projesi kapsamında projeye dahil olan
okullarda Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, İngilizce, Kimya,Fizik,Biyoloji
branşlarındaki öğretmenlerin katılımıyla yapılan çalışmalar, derslerin müfredat
programlarına’’ Proje Tabanlı Öğrenme’’, ‘’Vizyon 2023 Proje Çalışmaları ‘’ ile
öğrencilere kazandırılması amaçlanan bilgi ve becerileri içermesi bakımından
derslerin verimli geçmesine hizmet etmiştir.
Yukarıda sayılan
derslerin müfredat programlarıyla son derece uyumlu olan projeyi ,öğrenilen
konularla ilgili uygulamaların yapıldığı bir atölye çalışması olarak
düşünebiliriz. Projenin yıllık planına
uygun çalışmalar yanında proje kapsamında okunan kitapların temasından yola
çıkarak gerçekleştirilen etkinlikler, projenin en dikkat çekici yanlarından
biriydi. Öğrenciler ders kitabından bağımsız etkinlikler planlayarak özgün
çalışmalar gerçekleştirmenin yanında, okul içinde ve okul dışında projenin
tanıtılması ve yaygınlaştırılmasını da sağladılar .
Web 2 araçlarıyla
yapılan uygulamalar, öğrencilerin tasarım becerileri, hayal gücü ve bilginin
birleşimi olan çalışmalar ortaya konulmasını sağladı. Teknolojik araçları
kullanma konusunda detaylı bir şekilde bilgilendirilen öğrenciler, web 2
araçlarını kolaylıkla kullanabildi. Araçların çok yönlü ve esnek kullanımı, başarılı
çalışmaların ortaya çıkmasını sağladı. Yaptıkları çalışmalar, okul dersleri ve
teknolojinin birleşmesini sağladı; derslerde aktif oldular. Çalışmaların
görünür olması onları araçları kullanarak farklı tasarımlar oluşturma
noktasında güdüledi.
Proje kapsamındaki etkinliklerin gerçekleştirilmesi için
öğrenciler, bireysel ve grup olarak araştırma, inceleme, beyin fırtınası,
tartışma, analiz, sentez, yorumlama, problem çözme yöntemlerini kullandı.
Projeye dahil olan
öğrencilerimiz daha önce olay ya da durum odaklı bir okuma gerçekleştirirken
kitabı oluşturan unsurlara dikkat etmeye başladılar, kitapların anlaşılmasında
çok yönlü bir bakış açısına sahip olmak gerektiğini kavradılar. Bu durum okul
dersleri ile okunan kitaplar arasında bağlantı kurmalarını da sağladı. Birbiriyle
alakasız gibi görülen dersler arasında bağlantılar kurulması; öğrencilerin
eleştirel düşünme, yorumlama, tasarım gibi becerilerinin gelişmesine katkıda
bulundu. Kitabın, boş zamanları faydalı geçirmenin bir yolu olmaktan çok daha
fazlası olduğunu anladılar. Birbirinden farklı kazanımlara sahip olan okul
dersleri, kitapların anlaşılması ve yorumlanması noktasında birleşti. Bu
bakımdan proje çalışmalarımız etkileyiciydi. Kimi öğrenciler neden kitap
okumaları gerektiğini, kimi öğrenciler de kitapları nasıl okumaları gerektiğini
bilmiyordu. Proje çalışmaları, öğrencilere etkili ve kalıcı okumanın yollarını
öğretirken kitapların eşsiz bir hazine olduğunu anlamalarını sağladı.
Farklı okulların öğrencileriyle ortak
çalışmalar yürütmek, öğrencilere paylaşımın, işbirliğinin, sorumluluğun,
eleştirel düşüncenin, empatinin, dijital becerilerin, yorumlamanın etkili
olduğu bir dünyanın kapılarını açtı.
Pandemi koşulları
dikkate alındığında okul içinde yapılması gereken uygulamalı çalışmalar
haricinde birçok bilim ve sanat insanıyla bir araya gelmeleri,onlara sorular
sorup meraklarını gidermeleri en önemlisi de yeni meraklar edinmeleri keşfetme
ve üretme noktasında onları güdüledi.
Proje çalışmaları,
öğrencilerin e-güvenlik, telif hakkı, dijital ayak izi, dijital vatandaşlık
gibi konularda da farkındalık kazanmalarını sağladı. Etkinlikler kapsamında
hazırlanan afiş, videoların hazırlanmasında kullanılan görsellerin, müziklerin
seçiminde e-güvenlik ve telif hakkı gibi konulara özen gösterilmesi gerektiğini
öğrendiler.
Farklı okullardan öğretmen ve öğrencileri
kitap ,bilim,sanat ve felsefe noktasında buluşturan proje ile sıradan bir okumayla son sayfadan sonra
kitaplığa bırakılan kitap anlayışı yıkıldı. Öğrencilerimiz için asıl çalışma
kitap tamamlandıktan sonra başladı. Grupça yapılan fikir alışverişine hayal
güçlerini ekleyen öğrenciler, farklı etkinlikler gerçekleştirdi. Öğrenme, sınıf
dışına taşındı.. Küresel Amaçlar ile ilgili yapılan araştırma,analiz sentez
süreçleri ardından kendi çözüm önerilerini ‘’yaşamak istediğim şehir’’
temasında senaryolaştırarak gerçekleştirdiler . ‘’ON LİNE KÜRESEL AMAÇLAR
KONFERANSI ve ardından SOGLAB Eğitim Programları Direktörü Buse Gedik ile
yaptıkları toplantı öğrencilerimizde büyük bir gelişime katkı sundu. ‘Dünyanın
En Büyük Dersi ‘ platformu aracılığıyla yaptıkları çalışmaları tüm dünyada
yapılan çalışmaların ortak platformunda paylaşma şansı buldular.
Alanında
uzman 11 farklı bilim ve sanat insanıyla Zoom üzerinden bir araya geldiler.Her
bir buluşma öncesi ve sonrası konuyla ilgili çalışmalar gerçekleştirdiler ve bu
çalışmalarını eTwinning portalına yüklediler.
Projemizde
yer alan birçok etkinliğin yanı sıra 9 farklı öğretmen mentörlüğünde 9 farklı
geniş çaplı etkinlik düzenlendi.Bu etkinlikler karma okul takımları biçiminde
gruplara ayrılarak gerçekleştirildi. Ülkemizin farklı okullarından olan
öğrencilerimiz birbirleriyle kaynaşarak, iş birliği içinde sorumluluk alarak
görevlerini yerine getirdi. Etkinliklerimiz önceden öğretmenler tarafından
oluşturulsa da defalarca yapılan toplantılarla öğrencilerimizin katkılarıyla
şekillendirildi. 5E modeliyle de uygulandı. Tüm ekinliklerin sunumlarında
öğrencilerimiz iletişim becerileri kazandılar.
Etkinliklerimiz:Düşünce
Çemberim, Matematik Tarih Şeridi, William ile Söylüyorum,İ lham Kaynağım
Kitabım, Kriptoloji ve Şifreli Mesajlar,Covid19 Neler Yapıyor Olasılık
Hesaplama, Plastiklerin Çevreye Etkileri ve final ürünümüzü de oluşturan Küresel
Amaçlar Konferansı..
Projemize
konuk olanlar: Yazar-yönetmen Ç.Hamit Annak ile okuduğumuz kitabın filmini
izleyerek film okuma etkinliği, Su Büyükelçisi Su Elçileri Derneği
Genel Başkanı Özgür Aydıncak ile Tarım havzalarındaki su kirliliği ,
Gürcan Banger ile Endrüstri 4.0, yazar Aslı Der ile edebiyat ve felsefe
ilişkisi, Pınar Özdemir ile akademik makale yazma kuralları, Mine Soysal ile
okuma kültürü, Burçin Karataş ve Münire Ekmekçi ile insan ve doğa ,Nihal Bağcı
Elersu ile gençlerin sivil toplumda yer almalarının önemi, İbrahim Üremiş ile
enerji sohbetleri, Buse Gedik ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerini konuştuk.
Bu
çalışmalar, projenin tanıtılmasına ve yaygınlaştırılmasına da hizmet etti. Öğrenciler, edindikleri
bilgileri yorumlayarak yeni bilgiler üretti. Çevrimiçi etkinliklerle
akranlarıyla tanışıp değerlendirmelerde bulundular, sanatın ve bilimin bireyler
arasında bağ kurma, aynı duyguda buluşturmada etkili olduğunu gördüler. Klasik
ders anlayışının yerini, etkinlik merkezli dersler aldı. Ezbere dayalı
öğrenmenin yerini yaparak yaşayarak öğrenme aldı. Anlama ve yorumlama çabasında
olan öğrenciler, araştırma, inceleme, öğrenme konusunda çaba sarf etti.
Projemizin
başlangıcında yaptığımız anketi proje sonunda değerlendirdiğimizde
,velilerimizin görüşlerini aldığımızda gördük ki temel olarak hedeflediğimiz
birçok konuda öğrencilerimiz gelişme göstermişlerdir.
Son olarak eTwinning projelerinin öğrenci
ve öğretmenlere katkılarına da değinmek gerekir.
Bu yıl projeye
katılan öğretmenlerimizle yaptığımız değerlendirme toplantısı sonucu gördük ki
ilk kez bu tarz bir proje katılan öğretmenlerimizin ortak görüşü öğrenciler
kadar kendilerinin de çok gelişmiş olduklarını noktasındadır. Farklı okul,şehir
hatta ülkelerden öğretmenlerin katılımıyla gerçekleşen eTwinning projeleri
öğretmenler arası iş birliğini, beslenmeyi ve gelişmeyi desteklemektedir.
Proje
Danışman Öğretmenleri
Nezahat
AKBABA,İlgi DİLMEN,Süheyla EVECEN
























