A BOOK STEM+ART NEDİR,NELER YAPTIK...

 

                                            

    Öğrenmenin temeli olan “okuma” sadece faydalı bir zaman geçirme yolu değil, bilginin hızla gelişip değiştiği çağımızda dünya insanı olmanın bir gereğidir. “Çağdaş olmanın ölçütlerinden biridir okumak. Çağdaş ve yaratıcı bir düşünceye sahip, üretken, eleştiren, yapıcı, özgün bir düşünceye sahip bireylerden oluşan bir toplum olmak istiyorsak bireylere okuma bilincini aşılamak zorundayız.” [1] 

     İnsan, düşünme özelliği sayesinde evrendeki diğer canlılardan farklı bir yere sahiptir. Karşılaştığı sorunlara çözüm arayan, olayların nedenlerini sorgulayan insan dinamik bir yapı sergiler. Hayat ve olaylar karşısında pasif değil aktif bir rol üstlenir. İşte bu rolün gerçekleştirilmesinde bilinçli bir okur olmanın etkisi büyüktür. Bireye bu alışkanlığın kazandırılmasında okul ön plana çıkmaktadır. Okullarda yapılacak olan doğru ve etkili yönlendirmelerle bu yönde yapılacak uygulamalarla bireye eleştirel düşünme becerisi kazandırılır. “ Eğitim işi, insan gereksinimlerinin çokluğu ve çeşitliliğine bağlı olarak gün geçtikçe zorlaşmakta, kazanılan her yeni beceri hemen arkasından kazanılması beklenen bir ya da birkaç yeni beceriyi öğrenmeyi gerektirmektedir. Günümüz eğitim kurumlarının önemi, eğitimin yaşam boyunca devam etmesiyle birlikte artmaya başlamıştır. Öte yandan çağdaş dünyanın gereksinimleri günümüz bireylerinin düşünme becerilerine sahip olmalarını bir zorunluluk haline getirmiştir. Öğretimde bilgi alıp verme yerine, düşünmeyi öğrenme önem kazanmaktadır. Bu yüzden modern okullarda düşünen, eleştiren, üreten, bilgiye ulaşma yollarını bile bireyler yetiştirilmeye çalışılmakta, öğrencilere düşünme becerilerini kazandırmaya yönelik eğitim programları hazırlanmaktadır.” [2]

   Yıl boyunca iki farklı disiplinden iki farlı kitap ile yola çıkarak pek çok etkinlik gerçekleştirilen A BOOK STEM+ART projesi kapsamındaki çalışmalar; okuma, anlama, yaratıcı yazarlık, sorumluluk, işbirliği, liderlik, eleştirel düşünce, empati gibi becerilerin kazandırılmasını sağlamanın yanında öğrencilere bilimsel,eleştirel düşünme,akademik araştırma yapma,dünya ve çevreyle ilgili düşünme,öğrendiklerinden yola çıkarak ürün ortaya koyma,duyarlı ve bilinçli olma,sivil toplum ve gönüllük konuları noktasında katkı sunmaktadır.Tüm bu çalışmaları disiplinler arası, 5 E eğitim modeli ve senaryo teknikleri kullanılarak karma okul takımları ile iş birlikli olarak gerçekleştirmenin yanı sıra öğrenciler, bireysel çalışmalara da yönlendirilmektedir.

      A BOOK STEM+ART    projesi kapsamında projeye dahil olan okullarda Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, İngilizce, Kimya,Fizik,Biyoloji branşlarındaki öğretmenlerin katılımıyla yapılan çalışmalar, derslerin müfredat programlarına’’ Proje Tabanlı Öğrenme’’, ‘’Vizyon 2023 Proje Çalışmaları ‘’ ile öğrencilere kazandırılması amaçlanan bilgi ve becerileri içermesi bakımından derslerin verimli geçmesine hizmet etmiştir.

    Yukarıda sayılan derslerin müfredat programlarıyla son derece uyumlu olan projeyi ,öğrenilen konularla ilgili uygulamaların yapıldığı bir atölye çalışması olarak düşünebiliriz.  Projenin yıllık planına uygun çalışmalar yanında proje kapsamında okunan kitapların temasından yola çıkarak gerçekleştirilen etkinlikler, projenin en dikkat çekici yanlarından biriydi. Öğrenciler ders kitabından bağımsız etkinlikler planlayarak özgün çalışmalar gerçekleştirmenin yanında, okul içinde ve okul dışında projenin tanıtılması ve yaygınlaştırılmasını da sağladılar .

 

  Web 2 araçlarıyla yapılan uygulamalar, öğrencilerin tasarım becerileri, hayal gücü ve bilginin birleşimi olan çalışmalar ortaya konulmasını sağladı. Teknolojik araçları kullanma konusunda detaylı bir şekilde bilgilendirilen öğrenciler, web 2 araçlarını kolaylıkla kullanabildi. Araçların çok yönlü ve esnek kullanımı, başarılı çalışmaların ortaya çıkmasını sağladı. Yaptıkları çalışmalar, okul dersleri ve teknolojinin birleşmesini sağladı; derslerde aktif oldular. Çalışmaların görünür olması onları araçları kullanarak farklı tasarımlar oluşturma noktasında güdüledi.

Proje kapsamındaki etkinliklerin gerçekleştirilmesi için öğrenciler, bireysel ve grup olarak araştırma, inceleme, beyin fırtınası, tartışma, analiz, sentez, yorumlama, problem çözme yöntemlerini kullandı.

 

   Projeye dahil olan öğrencilerimiz daha önce olay ya da durum odaklı bir okuma gerçekleştirirken kitabı oluşturan unsurlara dikkat etmeye başladılar, kitapların anlaşılmasında çok yönlü bir bakış açısına sahip olmak gerektiğini kavradılar. Bu durum okul dersleri ile okunan kitaplar arasında bağlantı kurmalarını da sağladı. Birbiriyle alakasız gibi görülen dersler arasında bağlantılar kurulması; öğrencilerin eleştirel düşünme, yorumlama, tasarım gibi becerilerinin gelişmesine katkıda bulundu. Kitabın, boş zamanları faydalı geçirmenin bir yolu olmaktan çok daha fazlası olduğunu anladılar. Birbirinden farklı kazanımlara sahip olan okul dersleri, kitapların anlaşılması ve yorumlanması noktasında birleşti. Bu bakımdan proje çalışmalarımız etkileyiciydi. Kimi öğrenciler neden kitap okumaları gerektiğini, kimi öğrenciler de kitapları nasıl okumaları gerektiğini bilmiyordu. Proje çalışmaları, öğrencilere etkili ve kalıcı okumanın yollarını öğretirken kitapların eşsiz bir hazine olduğunu anlamalarını sağladı. Farklı  okulların öğrencileriyle ortak çalışmalar yürütmek, öğrencilere paylaşımın, işbirliğinin, sorumluluğun, eleştirel düşüncenin, empatinin, dijital becerilerin, yorumlamanın etkili olduğu bir dünyanın kapılarını açtı.

     Pandemi koşulları dikkate alındığında okul içinde yapılması gereken uygulamalı çalışmalar haricinde birçok bilim ve sanat insanıyla bir araya gelmeleri,onlara sorular sorup meraklarını gidermeleri en önemlisi de yeni meraklar edinmeleri keşfetme ve üretme noktasında onları güdüledi.

     Proje çalışmaları, öğrencilerin e-güvenlik, telif hakkı, dijital ayak izi, dijital vatandaşlık gibi konularda da farkındalık kazanmalarını sağladı. Etkinlikler kapsamında hazırlanan afiş, videoların hazırlanmasında kullanılan görsellerin, müziklerin seçiminde e-güvenlik ve telif hakkı gibi konulara özen gösterilmesi gerektiğini öğrendiler.

      Farklı okullardan öğretmen ve öğrencileri kitap ,bilim,sanat ve felsefe noktasında buluşturan proje ile  sıradan bir okumayla son sayfadan sonra kitaplığa bırakılan kitap anlayışı yıkıldı. Öğrencilerimiz için asıl çalışma kitap tamamlandıktan sonra başladı. Grupça yapılan fikir alışverişine hayal güçlerini ekleyen öğrenciler, farklı etkinlikler gerçekleştirdi. Öğrenme, sınıf dışına taşındı.. Küresel Amaçlar ile ilgili yapılan araştırma,analiz sentez süreçleri ardından kendi çözüm önerilerini ‘’yaşamak istediğim şehir’’ temasında senaryolaştırarak gerçekleştirdiler . ‘’ON LİNE KÜRESEL AMAÇLAR KONFERANSI ve ardından SOGLAB Eğitim Programları Direktörü Buse Gedik ile yaptıkları toplantı öğrencilerimizde büyük bir gelişime katkı sundu. ‘Dünyanın En Büyük Dersi ‘ platformu aracılığıyla yaptıkları çalışmaları tüm dünyada yapılan çalışmaların ortak platformunda paylaşma şansı buldular.

Alanında uzman 11 farklı bilim ve sanat insanıyla Zoom üzerinden bir araya geldiler.Her bir buluşma öncesi ve sonrası konuyla ilgili çalışmalar gerçekleştirdiler ve bu çalışmalarını eTwinning portalına yüklediler.

Projemizde yer alan birçok etkinliğin yanı sıra 9 farklı öğretmen mentörlüğünde 9 farklı geniş çaplı etkinlik düzenlendi.Bu etkinlikler karma okul takımları biçiminde gruplara ayrılarak gerçekleştirildi. Ülkemizin farklı okullarından olan öğrencilerimiz birbirleriyle kaynaşarak, iş birliği içinde sorumluluk alarak görevlerini yerine getirdi. Etkinliklerimiz önceden öğretmenler tarafından oluşturulsa da defalarca yapılan toplantılarla öğrencilerimizin katkılarıyla şekillendirildi. 5E modeliyle de uygulandı. Tüm ekinliklerin sunumlarında öğrencilerimiz iletişim becerileri kazandılar.

Etkinliklerimiz:Düşünce Çemberim, Matematik Tarih Şeridi, William ile Söylüyorum,İ lham Kaynağım Kitabım, Kriptoloji ve Şifreli Mesajlar,Covid19 Neler Yapıyor Olasılık Hesaplama, Plastiklerin Çevreye Etkileri ve final ürünümüzü de oluşturan Küresel Amaçlar Konferansı..

Projemize konuk olanlar: Yazar-yönetmen Ç.Hamit Annak ile okuduğumuz kitabın filmini izleyerek film okuma etkinliği, Su Büyükelçisi Su Elçileri Derneği Genel Başkanı Özgür Aydıncak ile Tarım havzalarındaki su kirliliği , Gürcan Banger ile Endrüstri 4.0, yazar Aslı Der ile edebiyat ve felsefe ilişkisi, Pınar Özdemir ile akademik makale yazma kuralları, Mine Soysal ile okuma kültürü, Burçin Karataş ve Münire Ekmekçi ile insan ve doğa ,Nihal Bağcı Elersu ile gençlerin sivil toplumda yer almalarının önemi, İbrahim Üremiş ile enerji sohbetleri, Buse Gedik ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerini konuştuk.

Bu çalışmalar, projenin tanıtılmasına ve yaygınlaştırılmasına  da hizmet etti. Öğrenciler, edindikleri bilgileri yorumlayarak yeni bilgiler üretti. Çevrimiçi etkinliklerle akranlarıyla tanışıp değerlendirmelerde bulundular, sanatın ve bilimin bireyler arasında bağ kurma, aynı duyguda buluşturmada etkili olduğunu gördüler. Klasik ders anlayışının yerini, etkinlik merkezli dersler aldı. Ezbere dayalı öğrenmenin yerini yaparak yaşayarak öğrenme aldı. Anlama ve yorumlama çabasında olan öğrenciler, araştırma, inceleme, öğrenme konusunda çaba sarf etti.

Projemizin başlangıcında yaptığımız anketi proje sonunda değerlendirdiğimizde ,velilerimizin görüşlerini aldığımızda gördük ki temel olarak hedeflediğimiz birçok konuda öğrencilerimiz gelişme göstermişlerdir.

     Son olarak eTwinning projelerinin öğrenci ve öğretmenlere katkılarına da değinmek gerekir.

Bu yıl   projeye katılan öğretmenlerimizle yaptığımız değerlendirme toplantısı sonucu gördük ki ilk kez bu tarz bir proje katılan öğretmenlerimizin ortak görüşü öğrenciler kadar kendilerinin de çok gelişmiş olduklarını noktasındadır. Farklı okul,şehir hatta ülkelerden öğretmenlerin katılımıyla gerçekleşen eTwinning projeleri öğretmenler arası iş birliğini, beslenmeyi ve gelişmeyi desteklemektedir.

                                                                Proje Danışman Öğretmenleri

                                        Nezahat AKBABA,İlgi DİLMEN,Süheyla EVECEN

---

[1] BİRCAN, İ.; TEKİN M. ( 1989) Türkiye’de Okuma Alışkanlığının Azalma Sorunu ve Çözüm Yolları, A.Ü. Eğitim Bilimleri Dergisi 22(1), 393-410

[2] SEFEROĞLU, S.S.; AKBIYIK, C. ( 2006), Eleştirel Düşünme ve Öğretimi, Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 193-200